Thursday, 23/11/2017 UTC+1
Biznes Music
Biznes Music

Zarządzanie i promocja w muzyce – Słów kilka o muzyce popularnej – pojęcie muzyki popularnej

Zarządzanie i promocja w muzyce – Słów kilka o muzyce popularnej – pojęcie muzyki popularnej

Muzyka popularna towarzyszy ludziom każdego dnia przy wykonywaniu różnych czynności. Z racji tego, że ma bardzo szeroki zasięg traktowana jest jako wytwór kultury masowej. Słyszymy ją praktycznie w każdym sektorze życia publicznego: radiach, telewizji, restauracji, klubach, sklepach czy też po prostu na ulicy. Stała się integralną częścią życia ludzkiego. Wiele osób nie wyobraża sobie bez niej swojego istnienia. Patrząc na to z drugiej strony medalu, od strony artysty bądź wytwórni płytowej, to właśnie my przyczyniamy się do rozwoju ekonomicznego.

 

Muzyka popularna nie jest utożsamiana jedynie z muzyką do zabawy. Wielu młodych ludzi uważa, że stanowi ona dla nich inspirację, co więcej jest także odbiciem panującej mody i stylu życia. Jednak taki stan jej pojmowania narodził się dopiero w latach 50-tych XX wieku w Stanach Zjednoczonych (lata rock and rolla), który przyczynił się do rozwoju muzyki popularnej zarówno w Polsce jak i na świecie.

 

Pojęcie muzyki popularnej:

 

Termin muzyki popularnej pochodzi od angielskiego słowa popular, który oznacza popularny.

„Określa każdy gatunek, nurt i styl muzyki, który ma walor powszechnej akceptacji u odbiorcy. Ten typ twórczości cechuje się melodyjnością, lekką taneczną rytmiką, powtarzalnością motywów, niezbyt bogatą instrumentacją, miłym dla ucha brzmieniem i prostym wykonawstwem. Za wzór muzyki popularnej uznaje się klasyczne utwory europejskie, często ludowego pochodzenia, a następnie kompozycje romantyczne, np. Franciszka Schuberta[1]

 

 

Muzyka popularna bardzo często utożsamiana jest z pojęciem muzyki rozrywkowej[2]. Nie jest to do końca poprawne, ale jeżeli ktoś będzie je stosował zamiennie, ale z drugiej strony nie będzie utożsamiał muzyki rozrywkowej jedynie z muzyką popową to nie będzie popełniał błędu. Najczęściej muzyka rozrywkowa definiowana jest jako „muzyka operetkowa, taneczna, pieśniarska, częściowo też jazzowa, tj. muzyka lekka, odznaczająca się wyrazistością i łatwa melodyką, prostą, często banalną budową i harmoniką[3]”. Podobny punkt widzenia zakłada również E. O’Brien, dla której pod tym wyrażeniem kryje się „ogólny termin oznaczający muzykę, której większość ludzi słucha dla rozrywki. Zazwyczaj cechuje się chwytliwą melodią i silnym rytmem. Zwykle oznacza dowolny rodzaj muzyki – jazz, pop, rock – o ile nie jest to muzyka zakwalifikowana jako poważna albo klasyczna[4]”. W jej skład wchodzą takie gatunki muzyczne jak: pop, rock, blues, jazz, country, salsa, muzyka elektroniczna, rap, a także reggae. Oprócz tych najbardziej popularnych, w skład muzyki rozrywkowej wchodzą także  „wszystkie formy muzyki tanecznej i marszowej takie jak: walc, tango, czacza, rumba, samba – bossa nova, rock and roll, marsz, wszystkie gatunki rozrywkowego teatru muzycznego, z których najpopularniejszymi były m.in. śpiewogra (singspiel), operetka, rewia, wodewil czy musical, muzykę ilustracyjno – użytkową (sceniczną, filmową) oraz użytecznego muzaka (łagodne tło muzyczne, nieabsorbująca muzyka emitowana w miejscach publicznych)[5]”.

 

Ludzie posługują się terminem muzyki pop w różnych znaczeniach. Wg E. O’Brien, „pop to skrót od muzyki popularnej, rozrywkowej, ale zazwyczaj oznacza jedynie muzykę, która znalazła się na listach przebojów – teraz lub dawniej[6]”. Z kolei jeden ze słowników internetowych[7] określa muzykę pop jako termin wieloznaczny. Autor pojęcia określa muzykę pop „jako każdy rodzaj muzyki rozrywkowej, niezależnie od jej charakteru[8]”.  Na samo pojęcie muzyki popularnej można spojrzeć z węższego punktu widzenia. Oznacza to, że muzyka popowa charakteryzuje się tym, że nastawiona jest na masowego odbiorcę. Stanowi jeden z odłamów muzyki rockowej i polega na zastosowaniu pewnego rodzaju ozdobników, nowinek lub wariantów stylistycznych. Ponadto posiada ona zarówno proste i melodyjne teksty jak i muzykę. Co więcej ma ona charakter miły i przyjemny dla ludzkiego ucha, dzięki czemu jest ona łatwiej przyswajana i zapamiętywana. Refren może być zamieniany przez wszelkiego rodzaju inne teksty (refreny). Można zatem powiedzieć, że piosenki popularne są do siebie bardzo zbliżone: zawierają stałą strukturę, która tworzona jest przez wymienialne części. Niewątpliwie jest to „muzyka preferowana przez najszersze kręgi odbiorców w świecie rocka, hard rocka, bluesa, rhytm & blues, country, soulu, popu, techno, nowej fali, new age, punka, rapu i jazzu[9]”. Ponadto jest ona jest ona „dziedziną sztuki tworzonej współcześnie dla zadowolenia gustów szerokiej publiczności, której tworzywem artystycznym są dźwięki zorganizowane kompozycyjnie, melodycznie i wykonawczo, przedstawienie instrumentalne lub z częstym udziałem głosu ludzkiego. Składają się na nią tak różne style muzyczne jak: blues, jazz, gospel, folk, rock, pop, country, World music i reggae, nie zapominając o dzisiejszej muzyce tanecznej[10]”.

 

Muzyka popularna najczęściej zaliczana jest do jednego z elementów kultury masowej, która z kolei związana jest z kulturą mass mediów. W literaturze przedmiotu kultura masowa to ta, która „produkuje swoje artykuły jedynie na rynek masowy, dostosowane do przeciętnych gustów i zachowań konsumenckich i oceniane na podstawie popularności, a nie kanonów. Hasła wywoławcze to uproszczenie, stereo typizacja świata przedstawionego, homogenizacja intelektualna i estetyczna. Celem istnienia kultury masowej jest zaopatrywanie systemu społecznego w rozrywkę[11]”. Kultura masowa to także „wszelka aktywność (na polu dawniej zarezerwowanym dla tradycyjnie rozumianej kultury), która za główny powód swego wystąpienia – a więc i naczelne kryterium powodzenia – uważa akceptację przez jak największą liczbę odbiorców[12]”. Jeden z czołowych przedstawicieli szkoły frankfurckiej – Theodor Arnold napisał esej, który w całości poświęcił na rozważania dotyczące muzyki popularnej, którą podzielił na trzy główne nurty.

 

Pierwszy z nich przedstawia muzykę popularną jako standaryzację, która polega na tym, że „obejmuje ona zakres od cech najbardziej ogólnych do najbardziej konkretnych[13]”. W przeciwieństwie do muzyki poważnej, w muzyce popularnej możliwa jest zmiana jej struktury muzycznej: „w odróżnieniu od organicznej struktury „muzyki poważne” (na przykładzie Beethovena), gdzie każdy szczegół wyraża całość, muzyka popularna ma charakter mechaniczny w tym sensie, że każdy szczegół można przesunąć z jednej piosenki do drugiej, bez jakiegokolwiek rzeczywistego wpływu na strukturę całości[14]”. Innymi słowy, struktura muzyki popularnej może być wielokrotnie zmieniana i przekształcana a i tak nie zaburzy to jej ogólnego zarysu.

 

Drugi z nich to tzw. spoiwo społeczne, które opiera się na psychicznym przystosowaniu się do mechanizmów współczesnego życia[15]”. Taki stan powstaje za pośrednictwem dwóch czynników: emocji, które polegają na „pogrążaniu się w sentymentalnym cierpieniu, nie zważając na rzeczywiste warunki egzystencji[16]” oraz rytmiki, która opiera się na tym, że „rytm wyzyskania i znużenia samego siebie[17]”.

 

Z kolei trzeci nurt związany jest z biernością muzyki popularnej, który głosi, że  „odbiór muzyki zawsze jest bierny, bez końca powtarzany, potwierdzający świat taki, jakim jest. Muzyka poważna odwołuje się do przyjemności płynącej z wyobrażenia, proponując udział w takim świecie jaki mógłby być[18]”. Oznacza to, że muzyka jest odbierana przez potencjalnych słuchaczy bez wykonywania z ich strony żadnego wysiłku o podłożu fizyczno – psychologicznym. Dodatkowo powoduje ona powstanie u słuchaczy rozkojarzenia i braku skupienia uwagi na jej detalach.

 

Powyższe tezy pociągają muzykę popularną do jednego z wytworów kultury, który jest wyznaczany przez ciągle rozwijającą się standaryzację oraz pseudo – indywidualizację: „w kulturowym produkcie masowym pseudo-indywidualizacja jest przypomnieniem wspaniałej spontaniczności, jak również – jeśli jest to potrzebne – rynkowej wolności wyboru, mimo że sam produkt podporządkowany jest standaryzacji[19]”. Innymi słowy mamy tu do czynienia z dużym stopniem prawdopodobieństwa jaki występuje pomiędzy poszczególnymi częściami strukturalnymi utworów muzycznych: tzw. matryca główna posiada stałą strukturę oraz wymienne części, które są maskowane za pośrednictwem określonych ozdobników. Wspomniana wyżej standaryzacja powoduje to, że w utworach muzycznych brakuje autentyzmu, indywidualizmu oraz oryginalności. Taki stan rzeczy przyczynia się do częstej wymiany poszczególnych zwrotek lub refrenu. Z kolei pseudo – indywidualizacja opiera się na wychwyceniu przez słuchacza pozornych kontrastów jakie są obecne pomiędzy danymi utworami muzycznymi, ale świecie rzeczywistym one tak naprawdę nie istnieją[20].

 

Tabela 1 przedstawia porównanie muzyki klasycznej do muzyki popularnej. Według T. Adorno różnice wynikające z tych dwóch gatunków muzycznych opierają się na strukturach muzycznych, poszczególnych składnikach kompozycji muzycznej oraz na procesie standaryzacji.  Tak więc muzyka klasyczna cechuje się logiczną strukturą muzyczną, brakiem standaryzacji oraz harmonią występującą pomiędzy poszczególnymi składnikami utworu muzycznego. Z kolei muzyka popularna charakteryzuje się niestałością struktury muzycznej, obecnością standaryzacji oraz możliwością wymiany poszczególnych składników struktury muzycznej.

 

Tab. 1. Porównanie muzyki klasycznej do muzyki popularnej.

 

Muzyka klasyczna Muzyka popularna
– struktura muzyczna jako logiczna całość – wszystko ma swoje miejsce i zastosowanie – niestałość struktury muzycznej -może być zastępowana (podobne refreny lub zwrotki)
– brak standaryzacji – obecność standaryzacji
– każdy ze składników utworu ma swoje miejsce i sens – każdy ze składników można zastąpić

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie: T.W. Adorno, On Popular Music, http://libcom.org/library/on-pop-music-theodor-adorno-george-simpson

 

Wraz z wykształceniem się pojęcia muzyki popowej – pojawiło się nowe pojęcie – artyści popowi. Jak sama nazwa wskazuje są to wokaliści i grupy muzyczne, które uprawiają muzykę pop. Zatem są oni nastawieni na masowego odbiorcę. Tworzą oni teksty łatwe do zapamiętywania, najczęściej o błahej i prostej konstrukcji, która spodoba się przede wszystkim młodemu pokoleniu. Najczęściej tworzone są teksty o tematyce miłosnej, nie zawierają w sobie większej wartości, którą zespół chciałby przekazać swoim odbiorcom.

 

 

[1] R. Gloger, W. Skrzydlewski, Ilustrowany słownik muzyki popularnej, PWN,

[2] A. Chadkowski, Encyklopedia Muzyki, PWN, Warszawa 2001, s.767.

[3] J. Habela, Słowniczek muzyczny, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1998, s. 165.

[4] E. O’Brien, Wprowadzenie do muzyki, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 2010,  s.6.

[5] W. Panek, O muzyce rozrywkowej. Z zagadnień kultury muzycznej,  Wychowanie muzyczne w szkole, Warszawa 2008, s. 13.

[6] E. O’Brien, Wprowadzenie do muzyki, Bellona S.A., Warszawa2010, s.12.

[7] Wikipedia, Muzyka pop, http://pl.wikipedia.org/wiki/Muzyka_pop (30.08.2011)

[8] Muzyka pop , http://pl.wikipedia.org/wiki/Muzyka_pop (30.08.2011)

[9] Z. Kowalczyk, Kronika Muzyki Popularnej XX wieku, Wrocław 1995, s.5.

[10] R. Gloger, W. Skrzydlewski, Ilustrowany Leksykon muzyki popularnej, Wydawnictwo KURPISZ S.A. Poznań 2002, s. 5.

[11] H. Kubicka, O. Taranek, Kody kultury: interakcja, transformacja, synergia, Wydawnictwo Sutoris 2009, s. 38.

[12] B. Dobroczyński, Czy kulturę masową można uszlachetnić?, „Więź” 523 (2002) nr 5, s. 142.

[13] T.W. Adorno, On Popular Music, http://libcom.org/library/on-pop-music-theodor-adorno-george-simpson (1.04.2012)

[14] J. Storey, Studia kulturowe i badania kultury popularnej. Teorie i metody, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2003, s.90

[15] Tamże, s.90.

[16] Tamże, s.91.

[17] Tamże, s.91.

[18] Tamże, s.90.

[19] T. W. Adorno, Introduction to the Sociology of Music, Continuum, New York 1989, s.67

[20] T.W. Adorno, The Culture Industry: Selected Essays on Mass Culture, Routledge, Londyn 1991, s. 202-208

 

 

Zdjęcie profilowe Agata-BM
O autorze

Skomentuj

Twój adres e-mail nie będzie widoczny. Wymagane pola są oznaczone *

CAPTCHA

*

Newsletter

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do newslettera! Dzięki temu już nie przeoczysz nowości.

Polub nas na FB